تجهیزات برق ثانویه جزء حیاتی یک سیستم قدرت است که امکان نظارت، کنترل، حفاظت و تبادل اطلاعات با تجهیزات اولیه را فراهم می کند. با این حال، در مهندسی عملی، می توان آن را بر اساس تفاوت در موقعیت عملکردی، سطح کاربرد و شکل فنی به چندین نوع دسته بندی کرد. هر نوع تجهیزات از نظر محدوده عملیاتی، روش اجرا و الزامات عملکرد ویژگی های خاص خود را دارد. روشن کردن این تفاوت ها به انتخاب دقیق و پیکربندی منطقی در طول برنامه ریزی، ساخت و ساز و بهره برداری و نگهداری کمک می کند.
از منظر عملکردی، تفاوت اصلی در تمایز بین تجهیزات نظارت و کنترل نهفته است. تجهیزات مانیتورینگ بر جمع آوری، نمایش و ثبت پارامترهای عملیاتی اولیه سیستم مانند فرستنده های برق، ابزار اندازه گیری و پایانه های نظارت بر وضعیت تمرکز دارند. بر دقت و تداوم داده ها تأکید می کند و اطلاعات اساسی را برای تجزیه و تحلیل عملیاتی و تصمیم گیری{2}} فراهم می کند. از سوی دیگر تجهیزات کنترلی بر عملکرد و تنظیم تجهیزات اولیه مانند پایانه های کنترل از راه دور، تنظیم کننده های ولتاژ خودکار و دستگاه های سوئیچینگ برق پشتیبان تمرکز دارند. برای دستیابی به تنظیم فعال وضعیت سیستم، باید دستورات را به سرعت و با اطمینان پس از دریافت آنها اجرا کند.
در زمینه حفاظت، تجهیزات ثانویه بیشتر به حفاظت اولیه و حفاظت پشتیبان تقسیم می شوند. تجهیزات حفاظتی اولیه برای تجهیزات یا خطوط خاصی طراحی شده اند که نیاز به پاسخ سریع و گزینش پذیری بالایی دارند، مانند حفاظت دیفرانسیل طولی خط و حفاظت دیفرانسیل اتوبوس، با هدف جداسازی دقیق در مرحله اولیه خطا. تجهیزات حفاظتی پشتیبان زمانی عمل می‌کنند که حفاظت اولیه از کار بیفتد یا عملکرد نادرست داشته باشد، حفاظت گسترده‌تر و زمان‌های پاسخ نسبتاً با تأخیر را ارائه می‌دهد، مانند حفاظت در برابر جریان اضافه و حفاظت از ترتیب{2} صفر، که منعکس کننده تعادل مکمل بین افزونگی و قابلیت اطمینان است.
از منظر سطح برنامه، تفاوت های قابل توجهی بین تجهیزات ثانویه سطح-سطح و اعزام- پست وجود دارد. تجهیزات سطح پست-به طور مستقیم به تجهیزات اولیه خاصی در نیروگاه‌ها و پست‌ها می‌پردازند و بر عملکرد واقعی{4} و قابلیت‌های پردازش محلی، مانند دستگاه‌های حفاظت و کنترل سطح خلیج{{5} و پایانه‌های هوشمند تأکید دارند. تجهیزات سطح توزیع، واقع در مرکز توزیع شبکه برق یا ایستگاه کنترل منطقه‌ای، اطلاعات ایستگاه‌های متعدد را جمع‌آوری می‌کند و تصمیمات تحلیل و بهینه‌سازی جهانی را انجام می‌دهد، مانند سیستم‌های مدیریت انرژی (EMS) و سیستم‌های اندازه‌گیری منطقه وسیع (WAMS)، با تمرکز بیشتر بر ترکیب داده‌ها و قابلیت‌های هماهنگی از راه دور.
از نظر فرم فنی، تفاوت های قابل توجهی بین تجهیزات ثانویه سنتی و تجهیزات ثانویه دیجیتال/هوشمند وجود دارد. اولی (سیستم های قدرت اولیه) عمدتاً از اجزای مجزای الکترومغناطیسی یا ترانزیستوری تشکیل شده اند که منجر به اندازه بزرگتر، سیم کشی پیچیده و قابلیت انبساط محدود می شود. دومی (سیستم های قدرت ثانویه) مبتنی بر ریزپردازنده ها و سیستم های تعبیه شده است که به درجه بالایی از یکپارچگی اکتساب داده ها، عملیات منطقی و ارتباطات دست می یابد. آنها از پروتکل‌های استاندارد مانند IEC 61850 پشتیبانی می‌کنند، دارای قابلیت‌های تشخیصی، تنظیم‌پذیر و ارتقا از راه دور هستند و قابلیت همکاری و هوشمندی را به طور قابل‌توجهی بهبود می‌بخشند.
علاوه بر این، بر اساس محیط نصب، می توان آنها را به انواع داخلی و خارجی تقسیم کرد. اولی نیازمندی‌های نسبتاً پایین‌تری برای حفاظت محفظه و سازگاری با دما و رطوبت است، در حالی که دومی به مقاومت در برابر رطوبت، مقاومت در برابر گرد و غبار، مقاومت در برابر پاشش نمک و قابلیت‌های عملیاتی گسترده-در دما نیاز دارد و از نظر ظاهری و ساختاری قوی‌تر و محصورتر است.
به طور خلاصه، تفاوت‌ها در تجهیزات برق ثانویه در ابعاد متعددی مانند تقسیم عملکرد، سطوح حفاظت، دامنه کاربرد و اجرای فنی منعکس می‌شود. این طراحی متمایز به سیستم ثانویه اجازه می دهد تا نیازهای مختلف تجهیزات اولیه را به دقت پوشش دهد و در عین حال یک سیستم عامل سلسله مراتبی، مشارکتی و کارآمد را تشکیل دهد و تضمینی محکم برای عملکرد ایمن و قابل اعتماد سیستم قدرت ارائه دهد.